Léim go dtí an príomhábhar
CORPAS NA GAEILGE COMHAIMSEARTHA
Torthaí (127)
Tógaim an dul ar gcúl ar na Poncánaigh.
Scéalta móra agus dánta beaga do léitheoirí óga – Pól Ó Muirí, Eagarthóir Gaeilge
Dáta: 2012-10-31
Thug siad cuntas ar amanna ar éirigh leo an Ghaeilge a úsáid lena bpáistí agus amanna ar theip orthu, agus ar an dul chun cinn a rinne siad thar am agus ar an dul ar gcúl araon (Armstrong 2014).
Tadhg Ó hIfearnáin & John Walsh. An Meon Folaithe. Cois Life 2018.
Leathanach: 145
Chuireadar béim i gcónaí, go háirithe nuair a bhí an chuma ar an scéal go raibh an próiseas ag dul ar gcúl, ar bhunú agus ar neartú comhthuisceana.
‘Our boys won’t even talk’ – An dtiocfar ar chomhthuiscint sa deireadh? – Cathal Mac Coille
Dáta: 2016-04-09
Is é mo bharúil fhéin gur ar aghaidh ar gcúl ar nós na circe ag cartadh atá an cine daonna ag dul de ghlanbhuíochas na nuatheicneolaíochta ar fad.
Joe Steve Ó Neachtain: Ag Caint Linn Fhéin. Cló Iar-Chonnacht 2013.
Leathanach: 120
dul chun cinn mór á dhéanamh aici ar shlite; tá dul ar gcúl ann ar shlite eile.
Smaointe Polaitíochta: Tá meas ar Arm na hÉireann anois agus le fada. D’imeodh an méid sin, dá dtéití ag blackandtanáil thar lear ar údar ar bith.. Feasta 54 (11), 4-5. Proinsias Mac Aonghusa.
Leathanach: 4-5
Dáta: 2001-11-01
Dar ndóigh, ba í aidhm na hathbheochana an claochlú a bhí ag dul ar stádas agus ar cháilíocht na Gaeilge, mar atá sin rianaithe ag Liam Mac Mathúna, a chur ar gcúl.
Béarla sa Ghaeilge. Feasta 61 (3), 19-22. Máirtín Ó Murchú.
Leathanach: 19-22
Dáta: 2008-03-01
Tá an dhá choirceog lonnaithe in airde ar dhíon Choláiste na Tríonóide áit a bhfuil siad mar chuid lárnach de Phlean Pailnithe an Champais (PPC).  Cruthaíodh an PPC le dul i ngleic leis an laghdú ollmhór atá tagtha ar líon agus daonra pailneoirí na tíre le glúin anuas.  Tá géarchéim dhomhanda de bharr an laghdaithe seo, a ceaptar baint bheith aige le lotnaidicídí, feithidí, galair agus creimeadh gnáthóige.  Ceaptar go bhfuil trian de 97 speicis nádúrtha na hÉireann i mbaol díothaithe go hiomlán.  Tá súil go gcabhróidh an PPC, agus láithreacha eile mórthimpeall na cathrach atá ag cothú coirceoga beacha an dul ar gcúl atá ar líonra beacha na cathrach as seo amach.  Tá tábhacht ar leith leis an líonra pailnithe ní hamháin i dtáirgiú barraí úlla, sú talúin, ráib ola ach chomh maith do phailniú ar fhormhór na bplandaí fiáine a chothaíonn gnáthóga d'fhiadhúlra na tíre.  Ní bhfaighfidh an pobal blas den mhil atá á tháirgiú ag na beacha áfach mar go núsáidfear é mar ábhar do thógraí taighde.
Crónán na mbeach ag táirgiú meala i gColáiste na Tríonóide
Dáta: 2017-08-02
Bhí sé ag dul sa treo ceart leis na leasuithe ar an Acht Teanga, mar shampla, ach anois tá fear againn a raibh chuile rud ag dul ar gcúl le linn dó a bheith sa phost cheana, in áit an aire a thug bille forásach isteach agus a rinne an-iarracht réiteach a fháil ar cheist chóras iompair na n-oileán a bhí ina phraiseach ar fad nuair a tháinig sé isteach sa roinn,” a dúirt Éamon Ó Cuív.
Cáineadh géar déanta ar dhíbirt Sheáin Kyne ó aireacht stáit na Gaeltachta: Ní mó ná sásta atá urlabhraithe Gaeilge an fhreasúra le cinneadh an Taoisigh maidir le ceapadh aire nua don Ghaeltacht – Gan údar
Dáta: 2017-06-15
Is léir ón gcaoi ar thit sé i ndiaidh a chinn gur chuireadar iallach air dul síos ar a dhá ghlúin sular chuireadar an poll i gcúl a chloiginn.
Alex Hijmans: Gonta. Cois Life 2012.
Leathanach: 082
Agus dul ar gcúl!
An Claiḋeaṁ Soluis cothrom an ama seo
Dáta: 2015-01-30
De réir rialacha an chluiche a bhí á imirt ag an ógánach, más fíor, ba chóir go mba ar gcúl a thiocfadh sé – gan ceadaithe dá chéilí comhraic dul thar an áit ar rug sé ar an liathróid nó go mbeadh sin ciceáilte aige – ‘marc’ na hAstráile.
Arbh é Webb Ellis a thug an cluiche rugbaí ar an saol?
Dáta: 2015-02-01
agus an féidir a rá go ligfidh siad don obair dul ar gcúl?
An Claiḋeaṁ Soluis cothrom an ama seo (20 Márta 1915)
Dáta: 2015-03-20
Is ag dul ar gcúl a bheadh ann cleamhnas a dhéanamh le Fine Gael.
Na Dáilcheantair ar fad – An mórphictiúr náisiúnta
Dáta: 2016-02-25
Ba é comhar na gcomharsan a choinnigh beo na daoine agus a chuir ar ais ar a gcosa iad tar éis an Ghorta, agus áit ar bith nach bhfuil comhar na gcomharsan níl ann ach clampar agus dul ar gcúl.
Joe Steve Ó Neachtain: Ag Caint Linn Fhéin. Cló Iar-Chonnacht 2013.
Leathanach: 017
Ní Gaeilge a chodail amuigh ná galamaisíocht a shaothraigh Ó Cadhain agus b’fhearr leis nach mbeadh muid á chomóradh ar chor ar bith mura mbeadh lorg a láimhe mar shlat tomhais againn agus muid ag meas an ar aghaidh nó ar gcúl atá muid ag dul.
Joe Steve Ó Neachtain: Ag Caint Linn Fhéin. Cló Iar-Chonnacht 2013.
Leathanach: 074
Bhí sé ina staic ansin gan é in ann dul chun cinn ná ar gcúl.
Jackie Mac Donncha: An Mianadóir. Cló Iar-Chonnacht 2015.
Leathanach: 104
Rinne sé iarracht a dhul ar gcúl ach ní raibh maith dó ann.
Jackie Mac Donncha: An Mianadóir. Cló Iar-Chonnacht 2015.
Leathanach: 104
Gealach a bheadh ag dul ar gcúl.
Beairtle Ó Conaire: Iad seo nach bhfaca. Cló Iar-Chonnacht 2010.
Leathanach: 034
P: Cad é do mheas ar an Oideachas Dátheangach ag an phointe seo, ag feabhsú, ag dul ar gcúl .
Kechwa: An teanga dhúchasach is mó i Meiriceá Theas: Chuir Pádraig Ó Maolchraoibhe agallamh, in Quito, Eacuadór, ar Ileana Almeida, léachtóir ollscoile a bhfuil Máistreacht san Fhocleolaíocht aici agus a rinne staidéar sé bliana in Ollscoil Mhoscó. Tá roinnt leabhar scríofa aici ar Kechwa (an teanga, agus an pobal) ina measc leabhar gramadaí in Kechwa do pháistí scoile a bhfuil Kechwa mar theanga dhúchais acu Tá Pádraig féin ag foghlaim Kechwa le sé mhí anuas agus chuir sé na ceisteanna ar Ileana a bhí suimiuil aige féin agus – b’fhéidir – ag Gaeilgeoirí na hÉireann! Rinneadh an t-agallamh i Spáinnis.. An tUltach 82 (6), 9-12. Pádraig Ó Maolchraoibhe.
Leathanach: 9-12
Dáta: 2006-06-01
Ach tá léargas ina aiste, sílim, ar an gcontúirt atá romhainn má leantar le cur chuige an rialtais agus an geilleagar ina stad nó ag dul ar gcúl.
Fiacha Troma Na Fírinne: Tá rogha idir 'Sea' agus 'Ní hea' againn sa Reifreann Eorpach an mhí seo, ach d'fhéadfadh go mbeadh rogha níos tromchúisí fós le déanamh muna dtagann feabhas ar an ngeilleagar. Comhar 72 (4), 12. Cathal Mac Coille.
Leathanach: 12
Dáta: 2012-04-01
Clemenceau – Uachtarán na Fraince ar sé – an seanghadhar, a lámh ar ghlúin mná i gcúl gluaisteáin ag dul chun bualadh leis an ambasadóir Meiriceánach.
Liam Ó Muirthile: An Colm Bán. Cois Life 2014.
Leathanach: 116
B’iad na blianta tosaigh úd ab fhearr agus ba thairbhí dhom, agus ba mhó a thug oscailt súl dom ar an bhfear suaithinseach so agus ar an saol as ar fáisceadh é — saol a bhí ag dul ar gcúl agus mise ag teacht chun cinn, saol saibhir suaithinseach go raibh a chosa nó a phréamhacha ceangailte go doimhin isteach agus snaidhmthe timpeall ar oidhreacht litríochta agus teanga a bhláthaigh go borb, tréan, i gCúige Mumhain go háirithe, sa tseachtú agus san ochtú haois déag.
Ar Pádraig Ua Maoileoin 1913 - 2002. Feasta 56 (1), 25-26. Liam P. Ó Murchú.
Leathanach: 25-26
Dáta: 2003-01-01
Mura bhfuil ar mo chumas-sa an obair a dhéanamh, tá dalladh daoine eile ann chuige agus mura bhfuil duine ag dul chun cinn ní fada gur ar gcúl a bheidh sé.
An Seisiún: Gearrscéal nua. Feasta 56 (5), 9-15. Mícheál Ó Laoghaire.
Leathanach: 9-15
Dáta: 2003-05-01
Spreag an dul ar gcúl seo i gcursaí talún, tionscal agus cearta daonna éirí amach ar an gcéad lá Eanáir 1994 i Chiapas, an stáit is boichte sa tír.
Meicsiceo agus Salinas. Feasta 56 (5), 48-49. Roibeard Ó Conaing.
Leathanach: 48-49
Dáta: 2003-05-01
Tá daoine den dtuairim cultúr na tíre a bheith ag dul ar gcúl de bharr an ró-aithris ar an bhféiniúlacht Anglasféarach san am i láthair.
Go Nuige seo: Mír de bhrollach saothair atá bunaithe ar cheardlannaa agus ar léamhanna a d’eagraigh Pádraig Ó Cíobháin in Áras na Gaeilge, Ollscoil na hÉireann, Gaillimh, le linn a chéad bhliain mar scríbhneoir cónaitheach, agus a fhoilseoidh Coiscéim go luath. Feasta 57 (4), 19-21. Gan údar.
Leathanach: 19-21
Dáta: 2004-04-01
Baineann an ciorcal, gan dabht, leis an tuathánach, a bhfuil a shochaí bainteach leis an talamh agus lena torthúlacht san, sochaí atá ag dul ar gcúl leis na céadta anuas, ó thugamar aghaidh ar an eolaíocht agus ar an réasún, nó sin ár miotasna féin de, pé ní.
Léirmheas. Feasta 58 (12), 28. Pádraig Mac Fhearghusa.
Leathanach: 28
Dáta: 2005-12-01
B’shin ceithre bliana déag roimh an nGorta Mór, ach bhí na scoileanna náisiúnta díreach ag dul i mbun oibre le cúnamh agus beannacht na cléire nár oileadh ar an Mór-Roinn ach i gColáiste Mhá Nuad ó 1795 i leith, gan trácht ar chúnamh thuismitheoirí na linne a raibh a n-aird dírithe ar Mheiriceá acu feasta; agus ó theip ar an bhFrainc i gCogaí Napoleon in 1815, ar ndóigh, d’imigh an trácht báid idir Éirinn agus an Mhór-Roinn ar gcúl go ceann céad bliain.
Sochraid Uí Dhonnabháin Rosa. Feasta 58 (9), 26. Nollaig Ó Gadhra.
Leathanach: 26
Dáta: 2005-09-01
Pléadh dúchas, ginealach, gineadh, cúrsa, ladhrú agus dul chun cinn, nó dul ar gcúl, ar bhonn cine go minic.
"Ní Lia Tír na Gnás" - Dúchas an Duine, Luach an Bhéaloidis: Caint a tugadh ag ‘Dúchas: Éigse do Thiobraid Árann i nDún Mhuire, Áras Chonradh na Gaeilge, ar an Aonach, 15 Meán Fómhair 2012. Feasta 66 (5), 35-39. Stiofán Ó Cadhla.
Leathanach: 35-39
Dáta: 2013-05-01
Mhothaigh sí go raibh sí ag dul ar gcúl ó thaobh ceoil de.
Rithimí Malartacha. Feasta 68 (10), 6-11. Sylvia Bledow.
Leathanach: 6-11
Dáta: 2015-10-01
Go háirithe agus geilleagar na tíre ag dul ar gcúl i gcónaí?
Seacht gceist faoi vóta atá cinniúnach don Iodáil agus don Eoraip: Ní beag an tionchar a bheidh ag reifreann na hIodáile ar chumas an AE teacht slán ón dochar a dhéanfaidh Brexit – Cathal Mac Coille
Dáta: 2016-12-03
Go háirithe agus geilleagar na tíre ag dul ar gcúl i gcónaí?
Seacht gceist faoi vóta atá cinniúnach don Iodáil agus don Eoraip: Ní beag an tionchar a bheidh ag reifreann na hIodáile ar chumas an AE teacht slán ón dochar a dhéanfaidh Brexit – Cathal Mac Coille
Dáta: 2016-12-03
Go háirithe agus geilleagar na tíre ag dul ar gcúl i gcónaí?
Seacht gceist faoi vóta atá cinniúnach don Iodáil agus don Eoraip: Ní beag an tionchar a bheidh ag reifreann na hIodáile ar chumas an AE teacht slán ón dochar a dhéanfaidh Brexit – Cathal Mac Coille
Dáta: 2016-12-03
Go háirithe agus geilleagar na tíre ag dul ar gcúl i gcónaí?
Seacht gceist faoi vóta atá cinniúnach don Iodáil agus don Eoraip: Ní beag an tionchar a bheidh ag reifreann na hIodáile ar chumas an AE teacht slán ón dochar a dhéanfaidh Brexit – Cathal Mac Coille
Dáta: 2016-12-03
Go háirithe agus geilleagar na tíre ag dul ar gcúl i gcónaí?
Seacht gceist faoi vóta atá cinniúnach don Iodáil agus don Eoraip: Ní beag an tionchar a bheidh ag reifreann na hIodáile ar chumas an AE teacht slán ón dochar a dhéanfaidh Brexit – Cathal Mac Coille
Dáta: 2016-12-03
Ag dul ar gcúl, gan amhras.
Teanga dhoiléir na margaíochta dár mbodhrú Tuarascáil Seán – Tadhg Ó Gairbhí
Dáta: 2006-06-07
ag dul ar gcúl le 200 bliain anuas.
Aidhe ciú – Alan Titley
Dáta: 2006-06-21
Go deimhin, is féidir a áiteamh gur ag dul ar gcúl atáimid san chogadh síoraí ar son na sibhialtachta agus an tsolais agus i gcoinne na doircheachta agus na drochintinne.
Torquemada – Gan údar
Dáta: 2004-05-26
Mo náire iad na daoine a mhol an dul ar gcúl tubaisteach seo!
Deireadh le léann an eolais – Alan Titley
Dáta: 2015-03-04
dul ar gcúl beag, ná amhrasach, ná idir eatarthu é, ach oiread, ach dul ar gcúl suntasach.
Foghlaim agus fastaím – Alan Titley
Dáta: 2015-09-30
Gabhann cuid den ghiodam ar gcúl de réir mar atá an pictiúr ag dul i soiléire.
Lá an chomhairimh – Alan Titley
Dáta: 2016-02-29
Táimid ‘ag éabhlóidiú’, dár bhfoirfiú diaidh ar ndiaidh, drochlaethanta úd an aineolais agus na bpiseog ag dul ar gcúl.
Deireadh na staire – Alan Titley
Dáta: 2016-08-01
Anois, bhí a foireann féin ag dul ar gcúl san imirt dá ceal.
Ar son an Pharóiste Bhig. Feasta 67 (8), 6-7. Liam Prút.
Leathanach: 6-7
Dáta: 2014-08-01
Is cosúil nach ar gcúl atá an bhiaiste ag dul in aon chor agus go mbeidh tuilleadh chugainn ar an leithinis seo sna blianta atá romhainn toisc an phoiblíocht atá fachta ag an leithinis ó dhéanamh an scannáin Star Wars ar na bólaí seo anuraidh.
An bhfuil an iomad turasóirí ag teacht go Corca Dhuibhne anois?: Agus é molta gur cheart soilse tráchta a chur ar Cheann Sléibhe mar gheall ar thranglam tráchta ar bhóithre an cheantair, tá go leor cainte á déanamh go ciúin go bhfuil an iomad cuairteoirí ag teacht go Corca Dhuibhne – Mícheál de Mórdha
Dáta: 2017-02-17
“Bhí dul ar gcúl i gceist i gcás Murray cúpla seachtain ó shin.
Gatland agus Jenkins ag súil go dtiocfaidh leathchúlaithe na hÉireann slán: Labhair Warren Gatland agus Neil Jenkins faoi aclaíocht Johnny Sexton agus Conor Murray roimh thuras na Leon. Bhí Tuairisc.ie i láthair chun éisteacht leo – Cillian Ó Conchúir
Dáta: 2017-04-20
Tá fadhbanna móra romhainn agus mothaímid, amanna, gur ag dul ar gcúl atáimid seachas ag forbairt.
Eagarfhocal: Léaró dóchais. An tUltach 91 (2), 2. Ciarán Ó Pronntaigh.
Leathanach: 2
Dáta: 2014-02-01
Ainneoin gach cur síos ar an riachtanas, faoi láthair agus amach anseo, tá an tseirbhís ag dul ar gcúl.
Ní bheidh an comórtas domhanda rugbaí againn. Drochscéal?: Tá an comórtas domhanda rugbaí caillte againn, más fíor, ach is drochscéala agus dea-scéala in éineacht an caillteanas – Cathal Mac Coille
Dáta: 2017-11-02
Tá an chuma ar an scéal go bhfuil úsáid laethúil na Gaeilge ag dul ar gcúl in ainneoin na Straitéise Fiche Bliain don Ghaeilge.
ANAILÍS: Cé mhéad gasúr réamhscoile a labhraíonn Gaeilge?: Céard atá ag tarlú i measc na n-aoisghrúpaí éagsúla maidir le húsáid na Gaeilge? Sa chéad chuid den saothar anailíse seo féachtar ar na figiúirí daonáirimh maidir le gasúir san aoisghrúpa réamhscoile, a bhí idir 3-4 bliana d’aois in 2016 – Donncha Ó hÉallaithe
Dáta: 2017-11-27
Dul chun cinn nó dul ar gcúl?
Cás na nGael agus na Síneach. ‘Gan cheol ag caoi na ndeor …i bpian go mór’?: Is ionann an laochadhradh a bhíodh ar bun ag an bhfile Gaelach fadó agus an laochadhradh atá á dhéanamh ar Xi Jinping sa tSín – Cathal de Paor
Dáta: 2017-12-05
Is cinnte go raibh sé ag dul ar aghaidh – bíodh faoi bhun inneall ama a bheith agat, is deacair a shamhlú conas is féidir dul ar gcúl.
An crosbhóthar plódaithe – Alan Titley
Dáta: 2017-05-29
Go dtugtar ‘tíortha faoi fhorbairt’ ar stáit bhochta an domhain, cé gur ag dul ar gcúl atá go leor díobh?
Ba beannaithe agus hamburgairí – Alan Titley
Dáta: 2017-06-12
Ach an dul-ar-gcúl sin, agus glóraíl an 19ú céad, ar bheag ar fad a taithíodh sna céadta bliain roimhe sin iad, ba as an sá isteach ‘Eorpach’ a d’fhás siad, is é sin, ag an bhFrainc agus ag Sasana, i gCogadh na Saoirse.
Caibidil 6 de leabhar le Pio Moa Espana contra Espana: Réamhra agus fonótaí curtha ag Séamas de Barra leis an aistriúchán anseo. Feasta 70 (2), 8-12. Séamus de Barra.
Leathanach: 8-12
Dáta: 2017-02-01
Fréamhacha glasa féin, mionchraobhacha athfháis, ag dul ar gcúl anois san fhómhar.
Liam Ó Muirthile. Oilithreach Pinn. Cois Life 2017.
Leathanach: 207
Nuair a ceapadh Máire Geoghegan-Quinn mar Aire, bhí an feachtas ag treisiú agus ag dul ar gcúl, ag treisiú agus ag dul ar gcúl agus shuigh mé síos ag an mbaile agus dúirt mé liom féin, tá an rud seo i sáinn agus beidh go deo agus scríobh mé mo chuid tuairimí síos ar leathanach don Aire.
Seán Tadhg Ó Gairbhí. Súil Eile. Cois Life 2017.
Leathanach: 057
Tá an feachtas seo atá ar siúl le deich mbliana ag dul ar gcúl agus ag dul ar deireadh agus geallaim duit nach bhfuil sé chun tarlú mura ndéanfaidh tusa rud éicint faoi.
Seán Tadhg Ó Gairbhí. Súil Eile. Cois Life 2017.
Leathanach: 057
Ar an gcéad dul síos, tá roinnt giorrúchán agus nathanna áirithe imithe ar gcúl ó cuireadh an liosta deiridh amach.
‘CCBT? An FMT An8? 3CAG?’: liosta nua 'giorrúcháin Glge' don téacschaint – Eoin P. Ó Murchú
Dáta: 2018-02-04
San alt atá aige san eagrán seo, pléann Conchúr Ó Giollagáin an dul chun cinn, nó an dul ar gcúl ba cheart a rá, atá i geeist san oideachas Gaeilge, cur chuige atá ag dul i bhfeidhm ar feadh an ama ar chaighdeáin litearthachta agus eile sa Ghaeltacht.
Eagarfhocal. Comhar 71 (5), 2. Ian Ó Caoimh.
Leathanach: 2
Dáta: 2011-05-01
Glacaimid leis gur ag tagairt a bhí sé anseo do dhul ar gcúl stíl thraidisiúnta reacaireachta, mar a mbíodh an bhéim ar chúrsaí plota agus eachtraíochta.
Máirtín Ó Cadhain agus foirm an ghearrscéil: litir ó Mháirtín Ó Cadhain chuig Seosamh Ó Duibhginn, Eanáir 1947. Studia Hibernica 41, 133-153. Aisling Ní Dhonnchadha agus Máirín Nic Eoin.
Leathanach: 133-153
Dáta: 2015-01-01
Ní gá go mbeadh sláinte intinne agus spioraid ag dul ar gcúl i gcónaí.
Ginmhilleadh. Irisleabhar Mhá Nuad 2009, 97-113. George Heath le cabhair teanga ón eagarthóir.
Leathanach: 97-113
Dáta: 2009-01-01
I Meán Fómhair tá an chontúirt ag dul ar gcúl...
An Doirseoir. Irisleabhar Mhá Nuad 2010, 63-86. Boniface Hanley O.F.M. a chum Siobhán Ní Shíthigh a d'aistrigh go Gaeilge.
Leathanach: 63-86
Dáta: 2010-01-01
Dúirt Clive Byrne, Stiúthóir an NAPD gur moltaí réadúla indéanta atá á ndéanamh acu féin “a dhéanfadh nua-chóiriú ar ár gcóras oideachais atá tite ar gcúl ar an dul chun cinn sa teicneolaíocht atá déanta sna hearnálacha eile ar fad”.
Gan teideal: De réir suirbhé nua ní chreideann ach 4% de na daoine óga a d’fhág an iarbhunscoil le gairid gur scrúdú cothrom é an Ardteist – Máire Ní Fhinneadha
Dáta: 2019-01-07
“Ní tada nua agamsa dul amach faoin bpáirc agus tá a fhios ag na leaids s’againne súil a choinneáil ar an gcúl nuair atá mise ag dul amach ar ruathar.
Gan teideal: Labhair cúl báire an Spidéil le Tuairisc.ie faoi obair ullmhúcháin a chumainn agus iad ag fáil réidh do chluiche leathcheannais na hÉireann – Pádraic Ó Ciardha
Dáta: 2019-01-18
D’aithin sé go raibh cúrsaí teicneolaíochta tar éis dul ar gcúl go mór chomh maith.
Faoi lán seoil: Rás an Spáis – Gan ainm
Dáta: 2019-07-15
Ar gcúl a bhí na fir timpeall air ag dul ag an bpointe sin.
Gan teideal: Chríochnaigh Shane Lowry ar -15, sé bhuille chun tosaigh ar an Sasanach Tommy Fleetwood – Pádraic Ó Ciardha
Dáta: 2019-07-21
Nuair a d’éirigh O’Dwyer as, bhí foireann Chiarraí ag dul ar gcúl.
Gan teideal: Caitheann Tuairisc.ie súil siar ar chluichí na bhfoirne Gaeltachta agus scéalta móra spóirt an deireadh seachtaine – Gan údar
Dáta: 2019-12-02
Beidh suim ar leith ag léitheoirí in Éirinn sa chomparáid a dhéantar idir bláthú na hiománaíochta in Éirinn agus a dul ar gcúl (go dtí le déanaí) ar an taobh eile de Shruth na Maoile, ach beidh suim ag gach léitheoir sa phlé a dhéantar ar na cúiseanna leis an gcontrárthacht seo — cúiseanna idé-eolaíochta, dar leis na húdair.
Léirmheas. COMHARTaighde 3. Eoin Mac Cárthaigh.
Dáta: 2017-01-01
Deir tuarascáil ón Institiúid Taighde Eacnamaíochta agus Sóisialta (ESRI) gub iad an 10% is airde ioncam ba mhó a bhain leas as Buiséad 2015, agus gurb iad an 10% is lú ioncam ba lú a bhain tairbhe as.Cuirfidh Buiséad 2015 ardú 0.6% ar ioncam an 10% is saibhre, ach bainfidh sé 1% den 10% is boichte.Ach nuair a áirítear na buiséid uile ó 2008, tháinig an titim is mó ioncaim ar an 10% is airde ioncam.Deir an ESRI go n-ardóidh Buiséad 2015 an meán-ioncam de níos lú ná 0.1% nuair atá na táillí uisce agus na hathruithe ar fad eile curtha san áireamh.Ó 2008 i leith, daoine atá singil agus dífhostaithe a chonaic an titim is mó ar a n-ioncam de bharr chiorruithe, sin 22%.Daoine ar phinsin an dream ba lú a chaill sa tréimhse céanna, agus ísliú 6% tagtha ar a n-ioncam.Deir údar na tuarascála, Tim Callan, gur dul ar gcúl a bhí i mBuiséad 2015.
Buiséad 2015: Tairbhe is mó don 10% is saibhre
Dáta: 2014-12-12
Dé Luain tá gach rud go breá; Dé Máirt beagán níos fearr; Dé Céadaoin ag dul ar gcúl; Déardaoin n’fheadar cad tá ar siúl; Dé hAoine gach rud sa chac; Dé Sathairn ag teacht as… Is é nach dtugtar san áireamh nach raibh baint ar bith ag an eacnamaíocht le cinneadh na Bainríochta thall.
Éirimeacht ón Aontas – Alan Titley
Dáta: 2017-01-16
Mhúin mo mháthair dúinn an dul chun cinn, an mhatamaitic, thál m’athair an tseanaimsearthacht, an dul chun cinn ar gcúl; cibeal laethúil tí mhóir, cártaí is polaitíocht – is nead againn sa tSamhradh ar thalamh portaigh Mhúscraí.
Alan Titley: Scríbhneoirí faoi Chaibidil. Cois Life 2010.
Leathanach: 055
“An t-am go rugadh Tomás Ó Criomhthain (1856-1937) bhí na céadta bailte beaga ar fuaid na hÉireann agus iad chomh Gaelach leis an mBlascaod; ach ó aimsir an drochshaoil anuas, bhí an Ghaeilge ag dul ar gcúl.” Glacadh go forleathan leis an áiteamh seo, agus de ghnáth b’iad Paul Cullen, Dónal Ó Conaill nó na scoileanna náisiúnta a luaití agus meath na teanga á mhíniú.
Éire na Gaeilge – athléamh ar stair na teanga
Dáta: 2014-12-16
Ní hamháin go bhfuil na foirne eile i gCúige Laighean ag dul ar gcúl i gcomparáid le Baile Átha Cliath, ach tá siad ag dul ar gcúl i gcomparáid leis an gcuid eile den tír freisin.
Níos daingne fós atá greim Bhaile Átha Cliath ar Chraobh Laighean
Dáta: 2015-05-16
An fhadhb is mó a bhaineann leis an gcóras cosantach sin ná go mbíonn an oiread sin imreoirí ag dul ar gcúl an t-am ar fad gur deacair leo an dá thrá a fhreastal.
Ní foláir do na Déise an dá thrá a fhreastal
Dáta: 2015-07-18
Tá mé cinnte go bhfuair Máirtín a chion fhéin den mhaide ag dul chun na scoile ach an t-orlach fhéin níor chuir sin ar gcúl é, ná oiread is dubh na fríde níor ghéill sé don spídiúlacht a fuair sé i “Siberia na hÉireann”, mar a thug sé ar an gcampa géibhinn, ná de chrácamas na bpócaí folmha a d’fhulaing sé nuair a briseadh as a phost é.
Joe Steve Ó Neachtain: Ag Caint Linn Fhéin. Cló Iar-Chonnacht 2013.
Leathanach: 048
Labhróidh mé le Niamh agus déarfaidh mé léi gan dearmad a dhéanamh ar a cairde eile… agus tig leat glacadh leis nach mbeidh aon dul ar gcúl ina cuid oibre.’
Colmán Ó Raghallaigh. Strainséirí. Cló Mhaigh Eo 2008.
Leathanach: 057
Is dul ar gcúl an-mhór é seo; cuireann sé ar ceal an dul chun cinn a tionscnaíodh trí Acht Iompair (1950), agus feicfear é mar shleamhnú an Stáit ó athbheochan na Gaeilge.
Gné den Oidhreacht: Tá Mícheál Ó Loingsigh agus Craobh Liam Bulfin de Chonradh na Gaeilge ag gabháil do thábhacht ár n-oidhreacht logainmneacha a áiteamh ar an Aire Iompair, Séamas Ó Braonáin. Léiríonn an cháipéis seo thíos, a tháinig faoi bhráid Feasta, fáth a mbuartha.. Feasta 56 (3), 24. Gan údar.
Leathanach: 24
Dáta: 2003-03-01
Mura dtoghfar Trump mar uachtarán an 8 Samhain, tá seans éigin ann go mbreathnófar siar ar fheachtas aisteach toghchánaíochta 2016 mar chéim ar gcúl i saol polaitiúil na Stát a ndearnadh dul chun cinn ina dhiaidh.
CATHAL MAC COILLE: Ré an ‘post-truth’ sa pholaitíocht ag bagairt orainn?: Tá an ‘iar-fhírinne’ á hinsint ag Donald Trump. Cuirfidh caint cham dá leithéid an córas daonlathach i mbaol, thall agus abhus – Cathal Mac Coille
Dáta: 2016-09-10
Agus is suntasaí fós an dul ar gcúl i gcúrsaí matamaitice, an slaitín draíochta sin a chraitear timpeall le néall de dhusta na síóg ina dhiaidh, chun feabhas míorúilteach a chur ar, sea, abair arís é, ár gcúrsaí eacnamaíochta.
Foghlaim agus fastaím – Alan Titley
Dáta: 2015-09-30
An cheist anois ná: an bhfuil na polaiteoirí atá ag plé leis an Aontas, agus gan amhras lucht an mhaorlathais atá ar a gcúl, ag dul thar fóir le cúrsaí inniu, agus b’fhéidir ag cur an struchtúr ar fad i mbaol?
Smaointe Polaitíochta. Feasta 61 (1), 4-5. Seán Ó Loingsigh.
Leathanach: 4-5
Dáta: 2008-01-01
Ach’, ar sé, ‘níor mhínigh aon duine dhi go bhfuil a foireann ag imirt ón gcúl eile anois seachas mar a bhíodar sa chéad leath!’ Bhí sí ardul thar an líne — arae bhí camán beag faoina práiscín aici agus ní raibh aon duine in ann coinneáil léi — faoin am gur éirigh le Críostóir seo ’gainne teacht suas léi.
Ar son an Pharóiste Bhig. Feasta 67 (8), 6-7. Liam Prút.
Leathanach: 6-7
Dáta: 2014-08-01
A mhalairt a bhí ag titim amach sa dara leath (1950-80); caighdeán Gaeilge na múinteoirí ag dul in ísle, cumas na ndaltaí ar an teanga ag dul in olcas agus úsáid na Gaeilge, i scoileanna Galltachta go háirithe , ag dul i laghad.’​ Níorbh inchomórtais leis na seanmhodhanna múinte na modhanna nua de bharr an dul ar gcúl a bhí tarlaithe i stádas na teanga sna coláistí oiliúna agus san ísliú dá réir i gcaighdeán Gaeilge na mbunmhúinteoirí.
Ó DOMHNALLÁIN, Tomás (1913–2005)
Dáta: 2017-05-24
Baineadh stangadh as cúpla uair agus uair eile caitheadh chun tosaigh é nuair a theastaigh uaidh dul ar gcúl.Ach aon duine a bhí ar an deic ag an am, chonaic siad taispeántas cruinn glan de phríomhearnálacha na pionsóireachta, de na bunchosaintí agus na bunionsuithe.
Liam Mac Cóil. I dTír Strainséartha. Leabhar Breac 2014.
Leathanach: 072
Tháinig laghdú 10.1% ar líon na gcainteoirí Gaeilge laethúla lasmuigh den chóras oideachais sa cheantar is láidre ó thaobh na teanga i Maigh Eo chomh maith, agus an Ghaeilge ag dul ar gcúl go mór i gcónaí i nGaeltacht Mhaigh Eo.
DAONÁIREAMH 2016: Staid na teanga sa Ghaeltacht – Corcaigh, Maigh Eo, Port Láirge agus an Mhí: Tá anailís déanta ag Tuairisc.ie ar na figiúirí daonáirimh a d’fhoilsigh an CSO le léargas a fháil ar staid na teanga lasmuigh de na trí chontae Gaeltachta is láidre – Gan údar
Dáta: 2017-07-28
An bainisteoir Éamonn Mac Muiris ba thúisce a fuair oscailt an mhaircréil agus nuair a bhí a phutóga siúd scagtha go maith, bogadh ar aghaidh go dtí Bord an Chontae, go dtí cumainn nach bhfuil ag bláthú, go dtí meath na tuaithe agus go dtí imreoirí atá ag dul ar gcúl.
‘Tá rud éigin faoi Mhaigh Eo i mbliana,’ a dúirt an seanfhear ó Chiarraí: DARA Ó CINNÉIDE: Thuas seal thíos seal a bhíonn foirne caide, ach tá Maigh Eo agus Áth Cliath ag déanamh ar Everest arís – Dara Ó Cinnéide
Dáta: 2017-08-27
Aithníonn Nicholas Wolf gur peirspictíocht dhiacronach a bhí in uachtar i measc tráchtairí ar chás na teanga ón seachtú haois déag i leith: gurbh ionann labhairt faoin nGaeilge agus labhairt faoina dul ar gcúl sa seachtú, san ochtú agus sa naoú haois déag (41).
Léirmheas. COMHARTaighde 1. Liam Mac Mathúna.
Dáta: 2015-01-01
Díríonn seisean aird an léitheora ar dhearcadh na ngnáthdhaoine, áfach, á mhaíomh go háititheach nár ghá gur chás le gnáthmhuintir na tuaithe dul ar gcúl na Gaeilge liteartha a raibh oiread sin caitheamh ag na scríobhaithe, na múinteoirí agus scoláirí na teanga ina diaidh (42).
Léirmheas. COMHARTaighde 1. Liam Mac Mathúna.
Dáta: 2015-01-01
T Tiománadh timpeall iad ar feadh roinnt uaireanta an chloig.  Fad is a bhí an bheirt bhan á gcoiméad ina ngialla, cuireadh iachall ar an áthair, fear atá fostaithe le 'hairgead faoi bhealach' dul chun na hoibre agus airgead a thabhairt dóibh.  Tharla sé seo cóngarach d'Aerfort Bhaile Átha Cliath.  Tiománadh veain slándála de chuid GSLS ó dheisceart Bhaile Átha Cliath chun airgead tirim a thabhairt ar lámh ag Aerfort Bhaile Átha Cliath.  Ceaptar gur luach airgid suas le €200,000 a bhí i gceist.  Bhí an fostaí sa veain a bhí faoi ghlas ag an aerfort nuair a tháinig na Gardaí.  Fuarthas an bheirt bhall eile den teaglach agus ceangal na gcúig gcaol orthu i gcúl veain i gceantar Dhún Búinne i gContae na Mí.
Fiosrúchán faoi fhuadach i mBÁC
Dáta: 2015-12-03
Ní dhéanfar mórán dul chun cinn ach ní féidir mórán dul ar gcúl a dhéanamh ach an oiread.
An Agóidíocht Abú!
Dáta: 2014-03-01
Mar go dtuigeann daoine go bhféadfadh an geilleagar dul ar gcúl agus nach ceart flaisc a dhéanamh, a meastar.
CÚLÉISTEACHT TOGHCHÁIN: ‘Rants and chants’, bobarúin, agus plean don Ghaeilge díbeartha
Dáta: 2016-02-18
Is é nádúr na muintire a chothaíonn an cultúr Gaelach, agus is deacair a shéanadh nach ar gcúl a théann an nádúr de réir mar atá an saol ag dul chun cinn.
Joe Steve Ó Neachtain: Ag Caint Linn Fhéin. Cló Iar-Chonnacht 2013.
Leathanach: 120
Ceapadh gur ar gcúl a bheadh an cultúr dúchais ag dul ach is beag a síleadh riamh go ndéanfadh an cultúr sin a chuid féin dá raibh á reic.
Stiofán Ó Cadhla: An tSlat Feithleoige. Cló Iar-Chonnacht 2011.
Leathanach: 243
Le trí scór bliain glacadh leis i gciorcail pholaitíochta gur dócha go rachadh Páirtí an Lucht Oibre chun tosaigh go sonrach dá mbeadh Fine Gael ag dul ar gcúl.
Smaointe Polaitíochta: Cé gur i dtús bhlianta an Rialtais seo atáthar fós, beidh daoine ag smaoineamh ar cé mar a vótáilfidh siad an chéad iarraidh eile. Feasta 55 (10), 4-5. Prionsias Mac Aonghusa.
Leathanach: 4-5
Dáta: 2002-10-01
Deir Dara Ó Cinnéide, iarimreoir na Gaeltachta agus oifigeach caidreamh poiblí an chumainn Gaeltachta, go raibh sé thar a bheith tábhachtach stop a chur leis an dul ar gcúl sin.
Aiséirí na Gaeltachta i gCiarraí agus aghaidh á tabhairt acu athuair ar na boic mhóra: Tá áit bainte amach ag foireann peile na Gaeltachta i bpríomhroinn Chiarraí den chéad uair ó 2011 agus iad anois ag tabhairt aghaidh ar an gcraobh – Pádraic Ó Ciardha
Dáta: 2016-09-08
Ná daoine saibhre ag dul i maoin agus i speilp agus i ngustal in aghaidh an lae, agus cách eile a chéile ag dul ar gcúl.
Leabhar réabhlóideach – Alan Titley
Dáta: 2014-05-14
Bhain sé le pobal atá i ndiaidh dul ar gcúl go mór agus, dar liom, is mór an chaill iad.
Ag ceansú an Leoin – Antain Mac Lochlainn
Dáta: 2014-11-12
Ach, mar a chonaic muid, bhí sé sách éasca dul chomh fada lena gcúl agus beidh ar Mhaigh Eo breathnú go grinn air sin.
Brú gan chúil; brú gan mhaith – Máire Treasa Ní Cheallaigh
Dáta: 2015-06-17
Uair éigin um ardthráthnóna beidh taillí hó na bhfear taillí ag dul ar gcúl agus beidh cuid acu chomh ciúin le luch.
Amanathar! – Alan Titley
Dáta: 2011-02-24
B’fhéidir nach maith linn é a admháil, ach ó aimsir Chogadh na Saoirse i leith tá clú na tíre seo mar áit ina bhfuil cultúr uathúil saibhir ag dul ar gcúl.
Fiúntas na Gaeilge sa Ré Nuálaíoch: Ról Radacach don Chonradh. Feasta 62 (9), 9-15. Fionnbarra Ó Brolcháin.
Leathanach: 9-15
Dáta: 2009-09-01
Bhí éagothromaíocht inscne sa rialtas i gcónaí, ach is ar gcúl atá cúrsaí inscne ag dul anois.
Tús maith leath na… Rinne Leo Varadkar agus David Davis dearmad ar chomhairle an tseanfhocail: Is cosúil go bhfuil an Taoiseach nua agus David Davis araon dall ar chomhairle an tseanfhocail – Tús maith, leath na hoibre – Cathal Mac Coille
Dáta: 2017-06-22
“Dearcadh gearr-radharcach é seo, dar linn, mar an té nach ndéanann tada is ionann sin dáiríre agus dul ar gcúl.
‘Tá daoine ann a bhíonn ag iarraidh stop a chur le forbairt nua ar bith i gConamara’ – lucht forbartha ‘Óstán An Chuain’: Deir an dream ar diúltaíodh dá n-iarratas ar chead pleanála d’óstán nua sa Spidéal go mbíonn cuid de mhuintir an cheantair ag iarraidh ‘stop a chur le forbairt ar bith’ fiú más ‘meath’ an cheantair an toradh air sin – Gan údar
Dáta: 2018-03-28
Tá clú na tíre seo mar áit ina bhfuil cultúr uathúil saibhir ag dul ar gcúl de réir a chéile.
Dúchas, Dualgas & Dóchas: Spiorad na hAthbheochana in aois na hInbhuanaitheachta. Léachtaí Cholm Cille XLIV, 11-21. Fionnbarra Ó Brolcháin.
Leathanach: 11-21
Dáta: 2013-01-01
Dúirt Couillard gurb í ceist na heaspa oibrithe sa chúige an cheist is cinniniúnaí sa toghchán agus nach raibh aon fhianaise ann gur ag dul ar gcúl atá an Fhraincis.
Gan teideal: Tá ceist na himirce agus na Fraincise go mór sa treis i dtoghchán Québec a bheidh ar siúl ag tús na míosa seo chugainn agus na páirtithe in adharca a chéile faoi chuótaí imirce – Gan údar
Dáta: 2018-09-12
Lógó gaois.ie
gaois.ie