Gaois

Díchódú Oidhreachtaí Folaithe i Scéalaíocht Thraidisiúnta Ghaelach le Mianadóireacht Téacs agus Fíligéinitic

Tá an tionscadal seo á maoiniú ag an AHRC agus an IRC i gcomhpháirt faoin gclár UK–Ireland collaboration in digital humanities.

Lúnasa 2021–Iúil 2024

Achoimre

Comhtháthóidh an tionscadal seo anailís dhomhain cháilíochtúil le modheolaíochtaí ríomhaireachtúla ceannródaíocha chun díchódú, léamh agus léiriú a dhéanamh ar scéalaíocht thraidisiúnta Ghaelach. Tríd seo a dhéanamh, cuirfidh sé an cuntas is mionsonraithe go dtí seo ar fáil ar choinbhéirseacht agus dibhéirseacht i dtraidisiúin scéalaíochta na hAlban agus na hÉireann agus, dá réir sin, tuiscint úr ar a gcomhstair chultúrtha. Trí ghiaráil a dhéanamh ar an dul chun cinn le déanaí i bPróiseáil Teanga Nádúrtha, déanfaidh an cuibhreannas digitiú agus tiontú ar chorpas ollmhór de lámhscríbhinní béaloidis i nGaeilge agus i nGaeilge na hAlban agus cuideoidh sé lena chraobhscaoileadh.

Déanfaidh foireann an tionscadail corpas téacs ollmhór de sheanscéalta ón Tale Archive sa School of Scottish Studies Archives agus ó Phríomhbhailiúchán Lámhscríbhinní Chnuasach Béaloideas Éireann a chruthú, a anailísiú agus a chraobhscaoileadh. Chun an corpas seo a chruthú, scanfar c.80k leathanach lámhscríofa (agus beidh leathanaigh a ndearnadh scanadh orthu faoi thionscadal digitithe Dúchas san áireamh freisin), aithneofar téacs lámhscríofa ar na leathanaigh seo (chomh maith le roinnt ábhair fuaime in Albain), déanfar normalú ar théacs neamhchaighdeánach, agus meaisínaistreofar Gaeilge na hAlban go Gaeilge. Ansin déanfar an corpas a anótáil le meiteashonraí ag leibhéal an doiciméid agus na móitífe.

Déanfar anailís ar an gcorpas ag úsáid teicnící mianadóireachta sonraí agus fíligéinitice. Cuimseoidh sruthanna oibre na mianadóireachta sonraí agus na fíligéinitice an corpas iomlán, ach díreoidh sruth oibre na fíligéinitice ar thrí chineál seanscéal mar chás-staidéir, is é sin Aarne–Thompson–Uther (ATU) 400 ‘The Search for the Lost Wife’, ATU 425 ‘The Search for the Lost Husband’, agus ATU 503 ‘The Gifts of the Little People’. Foilseofar torthaí na n-anailísí seo i sraith alt agus i leabhar dar dteideal Digital Folkloristics. Déanfar an corpas a chraobhscaoileadh trí Dúchas agus Tobar an Dualchais, agus trí shuíomh gréasáin nua comhbhailithe (á thógáil) a chuimseoidh léirshamhlú ar shonraí an chorpais agus ar thorthaí ár n-anailíse le léarscáileanna agus graif.

Foireann an tionscadail

An Ríocht Aontaithe

  • Príomhthaighdeoir: Prof. William Lamb, The University of Edinburgh (School of Literatures, Languages and Cultures).
  • Comhthaighdeoir: Prof. Jamshid Tehrani, Durham University (Department of Anthropology).
  • Comhthaighdeoir: Dr Beatrice Alex, The University of Edinburgh (School of Literatures, Languages and Cultures).
  • Comhthaighdeoir: Dr Barbara Hillers, Indiana University (Folklore and Ethnomusicology).

Ollscoil Dhún Éideann

  • Stiúrthóir Teicniúil: Gavin Willshaw.
  • Cartlannaí na mBailiúchán Albanach agus Ollscoile: Kirsty Stewart.
  • Teicneoir Teanga: Michael Bauer.
  • Teicneoir Digitithe agus Iontrála Sonraí: Cristina Horvath.
  • Riarthóir Cóipchirt: Louise Scollay.

Éire

  • Comh-Phríomhthaighdeoir: Dr Brian Ó Raghallaigh, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath (Fiontar & Scoil na Gaeilge).
  • Comhthaighdeoir: Dr Críostóir Mac Cárthaigh, An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath (Cnuasach Bhéaloideas Éireann).

Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath

  • Taighdeoir Iardhochtúireachta: Dr Andrea Palandri.
  • Cúntóir Taighde: Kate Ní Ghallchóir.
  • Cúntóir taighde: Tiernan Gaffney.

Comhoibrithe eile

  • Comhalta Taighde Iarchéime: Monica Marion.
  • Comhairleoirí Acadúla: Úna Bhreathnach, Kevin Scannell, Tiber Falzett.
  • Baill eile de Ghrúpa Stiúrtha an tionscadail: Melissa Terras (Chairperson), Rachel Hosker, Floraidh Forrest (Tobar an Dualchais).

Teagmháil

Naisc

Gaois

Ár leithscéal

Níl an suíomh seo comhoiriúnach leis an mbrabhsálaí gréasáin Microsoft Internet Explorer. Bain úsáid as Chrome, Edge, Firefox, Opera, nó brabhsálaí nua-aimseartha eile chun teacht ar ábhar an tsuímh.

Déan teagmháil linn ag gaois@dcu.ie sa chás go mbíonn aon cheist agat.