Gaois

Gaois blog

Blog posts are available in Irish only

198 posts

  1. Mná i Mionlogainmneacha na hÉireann

    4 March 2019

    Ní féidir dul rófhada gan teacht ar thagairtí do dhaoine i mionainmneacha na hÉireann. Is minic a luaitear úinéir na talún (ainmneacha sealbhacha) nó pearsa eile a raibh baint éigin aige nó aici leis an áit (ainmneacha stairiúla) san ainm. Tá na hainmneacha seo fíorthábhachtach ó thaobh cúrsaí staire agus ginealais de. Dírímid ár n-aird ar rogha mionlogainmneacha ó Mheitheal Logainm.ie a bhaineann le mná sa bhlagmhír seo mar cheiliúradh ar Lá Idirnáisiúnta na mBan i mbliana.

  2. Níl aon leigheas ar an ngrá ach pósadh

    11 February 2019

    Tá athruithe móra tar éis teacht ar an tsochaí in Éirinn le roinnt blianta anuas, go háirithe ó thaobh comhionannas inscne agus pósta de. Caitear súil sa bhlagmhír seo ar chuid de na sean-nósanna a bhain leis an bpósadh i dtús an chéid seo caite. Roghnaítear roinnt scéalta spéisiúla ó Bhailiúchán na Scol chun léargas a fháil ar chuid de na traidisiúin a bhain le haimsir an phósta agus ar chuid de na hathruithe atá tar éis teacht ar an tír ó shin i leith.

  3. Comóradh Céad Bliain na Chéad Dála

    21 January 2019

    Ag 3.30 p.m. ar an 21 Eanáir, 1919, a tionscnaíodh an Chéad Dáil Éireann i dTeach an Ardmhéara, Baile Átha Cliath. Mar a tharla i gcás Éirí Amach 1916, bhí lucht na Gaeilge rannpháirteach, ní hamháin in imeachtaí stairiúla an lae úd, ach sna cruinnithe agus sna hullmhúcháin a tháinig roimhe. Le cinntiú gurbh í an Ghaeilge teanga oibre na Dála cuireadh coiste le chéile le téarmaí fóirsteanacha a cheapadh faoina choinne sin. Ar an choiste seo, bhí Seán Ó Ceallaigh (Sceilg), Pádraig Ó Máille, Liam de Róiste agus Piaras Béaslaí.

  4. Cruinniú mullaigh EAFT: IATE, Terminologue agus dea-scéal faoi 2020

    28 November 2018

    D’fhreastail cuid d’fhoireann Fiontar & Scoil na Gaeilge ar chruinniú mhullaigh Chumann Téarmeolaíochta na hEorpa (European Association for Terminology, EAFT) i San Sebastian i dTír na mBascach an 22-23 Samhain. Tugadh cainteanna faoi staid na téarmeolaíochta i dTír na mBascach, sa Chatalóin, sa Bhreatain Bheag, sa tSlóivéin, san Ungáir agus i neart tíortha nach iad. Labhair Donncha Ó Cróinín mar gheall ar obair an Choiste Téarmaíochta i gcás na hÉireann.

  5. Dhá acmhainn nua curtha le gaois.ie

    5 November 2018

    Cuireadh dhá acmhainn nua le Gaois le déanaí. Ar an gcéad dul síos, cuireadh leagan ailínithe de Rialacha na nUaschúirteanna leis an mórchnuasach téacsanna reachtúla atá sa chorpas comhthreomhar. Is Ionstraim Reachtúil fhada é seo a leagann amach na rialacha a bhaineann leis an gCúirt Uachtarach, an Chúirt Achomhairc agus an Ardchúirt. Foilsíodh an leagan Béarla den Ionstraim i 1986 ach níor aistríodh go Gaeilge í go dtí 2017. B’é an Dr Micheál Ó Cearúil sa Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais a chóirigh an leagan Gaeilge.

  6. Cuardaigh éagsúla sa chorpas comhthreomhar

    8 October 2018

    Tá breis agus 45 mhilliún focal, 23 mhilliún sa Ghaeilge agus 22 mhilliún sa Bhéarla, curtha leis an gcorpas comhthreomhar go n-uige seo. Is éard atá i gceist leis an gcorpas comhthreomhar ná bailiúchán téacsanna reachtaíochta i bhformáid dhigiteach. Tá na téacsanna seo go léir ailínithe le gur féidir cuardach a dhéanamh ar théarma nó ar fhrása sa Ghaeilge nó sa Bhéarla. Déantar liosta torthaí a ghiniúint bunaithe ar an gcuardach corpais agus taispeántar na torthaí cuardaigh i dteannta a chéile ar an scáileán.

  7. Rogha Leigheasanna ó Bhailiúchán na Scol

    23 August 2018

    Cuireadh tús le tionscadal dúchas.ie sa bhliain 2012 agus tá breis agus 250,000 scéal agus 11,000 grianghraf ar fáil le cuardach ar an suíomh poiblí anois. Rangaítear na scéalta agus na grianghraif de réir topaicí éagsúla agus is féidir leas a bhaint as an áis brabhsála chun topaic faoi leith a roghnú. Tá neart scéalta suimiúla a bhaineann le seanleigheasanna ar fáil le léamh ar dúchas.ie agus tugtar spléachadh sa bhlagmhír seo ar chuid de na scéalta is spéisiúla a thagann chun cinn i mBailiúchán na Scol.

  8. Gnásanna an Bhaiste ó Bhailiúchán na Scol

    13 July 2018

    Is iomaí cineál scéil atá ar fáil i mBailiúchán na Scol agus is minic a dhéantar tagairt do na sean-nósanna a bhain le páistí óga agus le gnás an bhaiste sa bhailiúchán. Is féidir na scéalta éagsúla ar fad a chuardach de réir topaicí ginearálta ar dúchas.ie agus tugtar spléachadh sa bhlagmhír seo ar chuid de na scéalta ábhartha a bhaineann le nósanna an bhaiste atá ar fáil mar chuid de Bhailiúchán na Scol.

  9. 'Aithním an chré agus an chloch…' Ceardlann Mionlogainmneacha 2018

    17 June 2018

    Eagraíodh ceardlann dhátheangach in Fiontar & Scoil na Gaeilge, an 17 & 18 Bealtaine 2018, chun cúrsaí mionlogainmneacha a phlé agus chun spléachadh a thabhairt ar an obair agus ar an taighde atá ar siúl sa réimse. Bhí idir bhaill de chumainn áitiúla oidhreachta agus staire, léachtóirí, mic léinn, múinteoirí, staraithe, taighdeoirí agus tíreolaithe i láthair ag an ócáid agus déantar achoimre sa bhlagmhír seo ar imeachtaí na ceardlainne.

Gaois

Our apologies

This website is not compatible with the Microsoft Internet Explorer web browser. Please use Chrome, Edge, Firefox, Opera, or another modern browser to access the website content.

Contact us at gaois@dcu.ie if you have any questions.