Léim go dtí an príomhábhar
CORPAS NA GAEILGE COMHAIMSEARTHA
Torthaí (19)
Bhí sceitimíní áthais orthu nuair a shroich siad Cladach na bhFiach Mara.
Mícheál Ó Ruairc: Tóraíocht Taisce. Cois Life 2012.
Leathanach: 064
Nuair a shroich siad na haillte, chonaic siad Cladach na bhFiach Mara thíos fúthu.
Mícheál Ó Ruairc: Tóraíocht Taisce. Cois Life 2012.
Leathanach: 085
Nuair a shroich siad na haillte, chonaic siad Cladach na bhFiach Mara thíos fúthu.
Mícheál Ó Ruairc: Tóraíocht Taisce. Cois Life 2012.
Leathanach: 085
An Chailleach Dhubh agus an Fiach Mara dhá ainm eile a thugtar air.
Dialann Dúlra. Feasta 68 (3), 17. Séamus Ó Máille.
Leathanach: 17
Dáta: 2015-03-01
Is aistriúcháin na leaganacha Gaeilge fiach mara, a chluintear i nGaeltacht Chiarraí agus bran mara a gheibhtear sna seanscríbhinní.
An réabóir éisc. An tUltach 88 (3), 14-15. Gerry Oates.
Leathanach: 14-15
Dáta: 2011-03-01
Deir siad fosta go n-íocann siad a gcion féin chuig an chiste náisiúnta agus go bhfuil fáltas fiach acu ón ioncam a thagann ó ola na Mara Thuaidh.
An bhfuil neamhspleáchas i ndán do na hAlbanaigh?
Dáta: 2007-12-01
Bheadh an taisce ceilte áit éigin idir Cladach na bhFiach Mara (Smugglers’ Cove) agus maoileann Chnoc na hAbha (Danes’ Tunnel).
Mícheál Ó Ruairc: Tóraíocht Taisce. Cois Life 2012.
Leathanach: 059
Nuair a bhí sé sin déanta rinne siad go léir a mbealach síos go dtí Cladach na bhFiach Mara nó Smugglers’ Cove.
Mícheál Ó Ruairc: Tóraíocht Taisce. Cois Life 2012.
Leathanach: 097
Tá maicréil , gleamaigh, scadáin agus ballaigh go flúirseach ansúd agus Fiach Mara na sciathán scuabach ag stiúradh na naomhóg ó chaladh go caladh i rith na síoraíochta.
Pádraig Ó Catháin Baile an Fheirtéaraigh. Feasta 65 (10), 14. Muiris Ó Bric.
Leathanach: 14
Dáta: 2012-10-01
Bhí béal an tolláin faoi thalamh i gCuas an Mhadra Uisce ar Chladach na bhFiach Mara agus lean sé ar feadh leathmhíle suas go dtí an maoileann gar do bharr Chnoc na hAbha.
Mícheál Ó Ruairc: Tóraíocht Taisce. Cois Life 2012.
Leathanach: 059
Tá ainmneacha gleoite ar an smionagar atá le cliatháin Cheann Sraithe: Fochais an tSeanntailimh, Na Brandaí, Carraig na nGearb, An Coca, An Cuas Mór, Cuas Dubh na Fothrach, Poll na Slaite, Lic Thomáisín, Glúin an Chinn, Carraig na hAithe agus Spor na bhFiach Mara mar shampla.
Nach deas é? ‘Ní idir Carraig an Chinn is na clocha atánn tú!’
Dáta: 2015-11-12
Deir sé gur tháinig an báille air agus giorria á bhaint as inleog aige: Chruthaigh ár dTiarna bia agus beatha don tsló, Chruthaigh Sé an t-iasc ag triall na mara ina dtreo; Chruthaigh Sé an giorré is fiach ar mhachaire dóibh; Ach níor chruthaigh Sé rialta triath an airgid mhóir (TGG, l. 569).
Stiofán Ó Cadhla: An tSlat Feithleoige. Cló Iar-Chonnacht 2011.
Leathanach: 133
É níos cóngaraí do Na hAird Ó Thuaidh ná don ‘nóibhille eile’ úd, Fonn a Níos Fiach, is b’fhéidir nárbh ann dó in aon chor mara mbeadh an dá leabhar eile sin a bheith scríte roimis.
Leabhar na Míosa: Breathnaíonn Breandán Ó Cróinín ar luathscríbhinn de chuid Phádraig Uí Chíobháin, Novella Eile, a foilsíodh den chéad uair i mbliana. Comhar 74 (9), 25-26. Breandán Ó Cróinín.
Leathanach: 25-26
Dáta: 2014-09-01
Cumadóireacht ar an gcoigríoch, barr an bhainne agus ‘biorú aigne’ atá sa díolaim a shiúlann ‘uaigneas móra na mara’ agus críocha Gaelacha an chroí ón gCruithreang ar an Eilean Sgìtheanach go tigh Khitt, Doire an Fhéich, Casla.
Na leabhair Ghaeilge is mó a d’éiligh aird in 2016: Claontuairimíocht shuibíochtúil neamhleithscéalach rogha na leabhar seo a foilsíodh le bliain anuas. D’fhéadfaí teidil go leor eile a lua ach seo iad na leabhair is mó a neadaigh ar an tseilf chaol cois leapa, a d’éiligh aird agus a thug taitneamh dár léirmheastóir – Dónall Ó Braonáin
Dáta: 2016-12-21
Tá lear mór téarmaí ar an bhroigheall sa Ghaeilge féin mar is dual d’éan atá chomh coitianta faoi chladaí na tíre: an fiach mara, an chailleach dhubh agus an mhurúchaill chomh maith leis an leagan broigheall na hainmneacha is leitheadúla atá againn; tugtar an duibhéan air i dTír Chonaill; agus faightear fosta na leaganacha stairiúla an ghairg agus an scarbh air, téarmaí atá bunaithe ar ghlór an éin.
An réabóir éisc. An tUltach 88 (3), 14-15. Gerry Oates.
Leathanach: 14-15
Dáta: 2011-03-01
Aer beag do ghaoith anoir ann; sioc ar an dtalamh; préacháin dubha ag imeacht trasna na ngort agus cág-cág acu; smólaigh, céirseacha, druideanna agus lonta dubha ina scuainibh ins na páirceanna agus ceol binn acu á chanadh; agus súil dá dtabharfá amach ar an bhfarraige, bhí faoileáin bhána agus caobacha á dtumadh féin san uisce agus an fiach mara ina bhfuaid ag rith i ndiaidh screathnairt mhinéisc.
‘Is marbh an croí nach dtógfadh aer bog cumhra na farraige an smúit agus an brón de!’ arsa Peig Sayers: Ina gcur síos ar chúrsaí aimsire, nádúir agus timpeallachta atá barrabua scríbhneoirí an Bhlascaoid – Daithí De Mórdha
Dáta: 2018-06-27
Ní fiú liostú a dhéanamh ar na carachtair ar fad – óir nach mbeadh aon bhrí leis, ach seo sampla daoibh, seachas Mollie í féin agus a cairde, agus a muintir: sagart as Éirinn a bhfuil suim sna healaíona dubha aige, póilíní, bleachtairí, mná rialta, Ollamh ó Choláiste na Tríonóide (tá cuid den scéal suite i mBaile Átha Cliath) Mannanán agus an bhanríon Méabh, mar a luaigh mé cheana, a labhraíonn sean-Ghaeilge, maighdeana mara, sióga, na Tuatha Dé Danann, aingil bheannaithe, agus dhá fhiach dhubha a chomharthaíonn olc agus díobháil agus bagairt.
An tÚrscéal sa Mhanainnis ...: Tá an t-úrscéal sa Mhanainnis 100 bliain níos óige ná an t-úrscéal Gaeilge.. Comhar 77 (6), 24-28. Alan Titley.
Leathanach: 24-28
Dáta: 2017-06-01
Insíonn sé fén bhfaoileann a bhí ag pósadh fiaigh mara, fiach a bhí tar éis dul ar imirce go Ceanada agus a bhí tar éis teacht abhaile lán go baile d’airgead toisc cúiteamh a bheith fachta aige de dheasca tionóisc sa láthair oibre; nó jónaí an scrogaill a bhí ina ‘ana-cheoltóir mileoidin’.
Dlúthchaidreamh le dúthaigh: pobal agus tír i bparóiste Dhún Chaoin. Léachtaí Cholm Cille XLVII, 39-54. Dáithí De Mórdha.
Leathanach: 39-54
Dáta: 2016-01-01
Ba é Robin Flower, ina leabhar spreagúil The Irish Tradition, a dúirt go raibh tuiscint faoi leith, de thoradh oilithreachta, ag manaigh na hÉireann ar an dtimpeallacht agus ar an ndúlra na céadta bliain sular tháinig ann do Phroinsias d’Assisi agus is iontach mar atá an tuiscint agus an chomhbhá san beo beathaitheach fós anseo, mar a mbíonn ‘scréachóga ag preabarnaigh’ ; ‘glaoch an traona ag teacht de gheit as dorchadas na hoíche a gheal ár gcroíthe ag siúl tharnais go dtí’n mbád dúinn.’; an gainéad, an fiach mara, an broigheall, an colúr tine, an riabhóg, an crosán; agus an dá ghuardal, Peadairín na Stoirme agus Guardal Wilson, a bhfuil dán cumtha ag an údar in ómós dó: Lúb leanúnach eile den oidhreacht bheo ó ré na manach is ea an deabhóid a thugtar do na croiseanna ceilteacha ar Oileán Heimaey: B’iontach an fhís a bhí ag ár sinsir a d’fhág a marc a thug oiread taitnimh agus éirí croí dúinne na céadta blian ina dhiaidh sin.
Danny Boy. Irisleabhar Mhá Nuad 2014, 219-252. Tadhg Ó Dúshláine.
Leathanach: 219-252
Dáta: 2014-01-01
Lógó gaois.ie
gaois.ie